Amdanom ni

Ymgais yw Elfennau’r Drenewydd i ddeall y nifer fawr o wahanol ffyrdd y mae tref fach wledig yn rhyngweithio gyda lleoedd eraill trwy’r hyn y gallem ei alw’n ‘brosesau byd-eang’. Mae’r rhain yn cynnwys y ffyrdd y mae tref a’i phobl yn rhyngweithio trwy fasnach, cyfathrebiadau, diwylliant a’r cyfryngau, symud pobl, trafodion economaidd a gwleidyddiaeth. I bob pwrpas, rydym yn ceisio rhoi llun at ei gilydd o’r Drenewydd sydd ohoni heddiw a sut mae wedi newid dros yr hanner can mlynedd diwethaf.

Mae’r prosiect dwy flynedd hwn wedi cymryd y Drenewydd fel enghraifft o dref bob dydd mewn ardal wledig i weld a allwn olrhain y cysylltiadau a’r rhyngweithiadau hyn i ddeall yn well sut mae ‘globaleiddio’ yn gweithio a pha effaith y mae hyn yn ei gael ar fywydau pob dydd pobl. Mae’n rhan o brosiect ymchwil pum mlynedd mwy o faint (GLOBAL-RURAL) a ariennir gan y Cyngor Ymchwil Ewropeaidd ac fe’i harweinir gan yr Athro Michael Woods ym Mhrifysgol Aberystwyth, Prydain Fawr.

Ariennir y rhaglen ymchwil fwy o faint GLOBAL-RURAL gan y Cyngor Ymchwil Ewropeaidd i edrych ar sut mae ‘globaleiddio’ yn effeithio ar ardaloedd gwledig mewn gwahanol rannau o’r byd. Mae ganddo ddiddordeb ym mhob dimensiwn ar globaleiddio, er enghraifft; cytundebau masnach, buddsoddiad tramor, twf corfforaethau rhyngwladol; ymfudiad rhyngwladol; twristiaeth; lledaeniad diwylliant byd-eang a chanlyniadau cytundebau amgylcheddol rhyngwladol - ymhlith eraill. Mae’r gwahanol brosesau globaleiddio hyn wedi cael effaith ar economïau a chymdeithasau gwledig, ond bu natur yr effaith yn wahanol mewn gwahanol leoedd. Trwy ymchwilio i brofiadau lleol globaleiddio, gobeithiwn wella’n dealltwriaeth ynghylch sut yn union y mae globaleiddio’n gweithredu, a pham y mae rhai lleoedd i weld yn gwneud yn well nag eraill wrth addasu i’r newidiadau a ddaw yn ei sgil.

I gael rhagor o wybodaeth am y prosiect ymchwil ehangach, edrychwch ar: www.global-rural.org

Er bod gan nifer fawr o brosiectau ymchwil GLOBAL-RURAL ffocws rhyngwladol, mae rhai wedi’u seilio mewn astudiaeth ddofn barhaus o’r Drenewydd yng nghanolbarth Cymru.

Prosiect y Drenewydd 

Mae’r Drenewydd, fel y rhan fwyaf o drefi bach gwledig, wedi’i hintegreiddio i mewn i rwydweithiau masnach a diwylliant byd-eang (neu ryngwladol o e leiaf) ers amser hir iawn. Mae wedi gweld hynt a helynt wrth i farchnadoedd ac agweddau cymdeithasol newid gan arwain at broses ailgreu barhaus. Mewn rhai ffyrdd, mae’r Drenewydd yn bentref byd-eang clasurol. Mae’n dref farchnad fach nodweddiadol ac ar yr un pryd, fel pob man arall, yn hollol eithriadol gyda’i hanes unigryw ei hun a chyfuniad o bobl, syniadau, adnoddau a sefydliadau.

Er mwyn ceisio deall sut mae’r Drenewydd sydd ohoni’n cael ei hymgorffori mewn prosesau globaleiddio, byddwn yn edrych am yn ôl ac ymlaen – gan olrhain deinameg globaleiddio pob dydd sydd wedi ffurfio’r dref dros y pum degawd diwethaf a sut mae prosesau byd-eang cyfoes yn effeithio ar y dref heddiw.

Bydd hyn yn cynnwys yn fras:

  • Archwilio sut mae dylanwadau byd-eang wedi cyffwrdd â’r dref dros yr hanner can mlynedd diwethaf
  • Olrhain y cysylltiadau arferol sydd bellach yn cysylltu’r Drenewydd a’i thrigolion â’r byd ehangach, er enghraifft, trwy fuddsoddiad mewn busnes a masnach, teithio, ymfudo, treuliant, diwylliant a rhwydweithio cymdeithasol.
  • Ystyried sut mae trigolion y Drenewydd yn deall globaleiddio a’i heffeithiau ar y dref ei hun, yn ogystal ag ar eu bywydau eu hunain, eu rhyngweithiadau, arferion a rhagolygon pob dydd.

Archwilia’r prosiect nifer o themâu i ddatblygu dealltwriaeth fanwl o’r Drenewydd a’i chysylltiadau â’r byd ehangach. Bydd rhai o’r rhain yn cynnwys gweithio’n agos gyda sefydliadau a chymunedau lleol, y gobeithiwn y bydd ganddynt eu syniadau eu hunain i’w cyfrannu am y mathau o faterion y dylem fod yn eu hastudio. Bydd eraill yn cynnwys y defnydd o dechnegau GIS a’r cyfryngau cymdeithasol i fapio a delweddu’r dref a’i chysylltiadau mewn ffyrdd arloesol.

Yn ogystal â chymryd rhan ym mywyd cymunedol y Drenewydd, gobeithiwn, yn y  pen draw, y bydd yr ymchwil hon yn ystyrlon i’r Drenewydd; er enghraifft, gallai’r ymchwil gyfrannu tuag at gynlluniau i ddatblygu’r dref, creu deunyddiau addysgol ac adnoddau i’w defnyddio mewn ysgolion lleol, a rhoi cyfle i’r trigolion adlewyrchu ar y lle maen nhw’n byw ynddo trwy arddangosfa derfynol sy’n arddangos canfyddiadau’r prosiect yn 2017.

Mae prosiect Ymchwil y Drenewydd yn rhedeg o’r hydref 2014 hyd at ddiwedd 2016, ond bydd gwaith yn y Drenewydd ar agweddau eraill ar brosiect GLOBAL-RURAL yn parhau hyd at ddiwedd 2018.

Gallwch gael gwybod mwy am ein hymchwil ar dudalennau’r wefan hon, sy’n cynnwys crynodebau ein hymchwil, ac fe fydd yn cynnwys copïau o’r adroddiadau a’r erthyglau a luniwn ohoni.

Cofrestrwch i’n gwefan i gael newyddion am yr ymchwil ar ffurf ein cylchlythyr a anfonir trwy e-bost, neu trwy ein dilyn ni ar Twitter yn @globalrural.


Cysylltwch â Ni